oksitlerin

Oksitler, oksijen ile başka bir element arasındaki kimyasal bağla oluşan bileşiklerdir. Genelde metal oksitleri ve ametal oksitleri olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar. Oksitler, okside davranışlarına göre asidik oksitler, bazik oksitler ve amfoterik oksitler olarak sınıflandırılabilir. Bazik oksitler su ile temas ettiklerinde hidroksitler üretir; asidik oksitler ise çoğunlukla suya ve bazlara karşı tepkime verir. Amfoterik oksitler ise her iki tür tepkimeye de katılabilir.

Oksitlerin çoğu iyonik kristal yapılara sahiptir ve yüksek erime noktalarına sahip olabilirler; bazı oksitler ise kovalent bağlarla bağlanır (örneğin SiO2). Doğada birçok oksit mineral halinde bulunur; hematit Fe2O3, korund Al2O3 ve kuvars SiO2 bunlara örnek olarak verilebilir.

Üretim ve sentez açısından oksitler, elementlerin yanması veya oksidasyonu, eski oksitlerin termal olarak bozunması veya silikat gibi bileşiklerden ayrıştırılması yoluyla elde edilir. Endüstride kireç taşı (CaO) kalsine edilerek elde edilen oksitler, cam ve çimento endüstrisinde temel bileşenlerdir. Ayrıca TiO2, ZnO, Al2O3 gibi oksitler pigmentler, katalizörler ve elektrikli/elektronik seramiklerle kullanılır.

Çevre ve güvenlik açısından bazı oksitler kirletici olarak rol alabilir; NOx ve SOx gibi dioksitler asit yağmurlarına yol açabilir. Metalik oksitler yüzey pasivasyonu oluşturarak metal temasında koruyucu tabaka sağlayabilir. Bazı oksitler toksik olabilir, bu nedenle üretim, kullanım ve bertaraf süreçlerinde güvenlik önemlidir.