náttúruauðlindir

Náttúruauðlindir eru náttúrulegir auðlindir jarðar sem menn nýta til framleiðslu, orkuöflunar og lífsviðurværis. Þær koma úr vistkerfum, jarðvegi, vatni, lofti og berggrunn og skiptast almennt í endurnýjanlegar og óendurnýjanlegar auðlindir.

Endurnýjanlegar auðlindir eru þær sem endurnýjast á mönnuðum tíma, þ.e. á þeim tímabili sem samfélagið getur haldið upp á ráðstöfun án þess að gufa upp framtíðaröryggi. Dæmi eru vatn, sólarljós, vindur, jarðhiti, skógar og aðrar vistkerfiseignir sem halda áfram að framleiða þrátt fyrir notkun. Óendurnýjanlegar auðlindir eru kol, olía, gas, málmar og önnur berggrunnsforð sem endurnýjast treglega eða eru að minnka með hverri efnahagslegri köllun.

Sjálfbær nýting felur í sér að nýta auðlindirnar á þann hátt að þær endurnýlist og veiti langvarandi hagnað án þess að skaða grunnforráð fyrir komandi kynslóðir. Þetta felur í sér stefnumótun, rannsóknir, verndun vistkerfa, ráðstafanir til að auka orkuframleiðslu úr endurnýjanlegum orkugjöfum og að samræma nýtingu við byggða- og umhverfissjónarmið.

Áhrif nýtingar náttúruauðlinda eru víðtæk: jákvæð áhrif geta skipt sér í hagvöxt, atvinnu og orkufrið, en neikvæð áhrif fela í sér mengun, loftslagsbreytingar, tap á líffræðilegri fjölbreytni og ótryggð auðlindar. Rétt stjórnun og samvinna milli ríkja og samfélaga stuðlar að sjálfbærri nýtingu og öruggara framtíðaröryggi.

Í stuttu máli eru náttúruauðlindir grunnstoðir hagkerfis og lífsviðurværis. Sjálfbær nýting byggist á vel upplýstu stefnu, vísindalegri þekkingu og samvinnu ríkja, sveitarfélaga, fyrirtækja og borgara.