námssálfræði

Námssálfræði er fræðigrein sem rannsakar hvernig fólk lærir og hvernig kennsla, námsumhverfi og einstaklingsmunur hafa áhrif á nám. Hún sameinar sálfræði og menntunarfræði til að útskýra námsferla, meta námsárangur og þróa aðferðir sem auka skilning, minni og færni í mismunandi aðstæðum.

Helstu sjónarmið byggja á atferlisstefnu, hugrænni sálfræði og uppbyggingar- eða félagslegri nálgun. Atferlisstefnan skoðar hvernig áreiti, umbun og endurtekning hafa áhrif á hegðun. Hugræn sálfræði skoðar minnið, athygli, hugsun og málskilning. Félagsleg-/uppbyggingarleg nálgun, með Piaget og Vygotsky í huga, leggur áherslu á þroska og áhrif félagslegs samspils; kenningar eins og zone of proximal development (ZPD) og scaffolding eru oft notaðar.

Rannsóknir í námssálfræði notast við tilraunir, athuganir og megindlegar og eigindlegar rannsóknir til að meta áhrif kennsluaðferða, námsframvindu og stuðningsúrræða. Þær styðja við þróun námsleiða, mat á námsárangri, sérkennslu og innleiðingu nýrrar tækni í kennslu.

Í íslensku skólakerfi er námssálfræði notuð til að bæta kennsluhætti, stuðla að jöfnu aðgengi að menntun og auka sjálfstæði nemenda með mismunandi bakgrunn. Hún mótar ráðgjöf, sérkennslu og menntunartækni, og veitir grunn fyrir stefnumótun í menntamálum.