naskórek

Naskórek, czyli epidermis, jest zewnętrzną warstwą skóry stanowiącą podstawową barierę ochronną organizmu. Jest towarстwo pozbawione unaczynienia i odżywiane wyłącznie przez dyfuzję z naczyń skóry właściwej. Głównym składnikiem naskórka są keratynocyty, które powstają w warstwie podstawnej i wraz z różnicowaniem przemieszczają się ku powierzchni, ulegając keratynizacji. Wśród innych komórek występują melanocyty (produkują melaninę), komórki Langerhansa (uczestniczą w odpowiedzi immunologicznej) oraz komórki Merkla (receptory czuciowe).

Struktura naskórka składa się z kilku warstw. W zależności od grubości skóry wyróżnia się cztery lub pięć warstw: warstwa podstawna (stratum basale), warstwa kolczysta (stratum spinosum), warstwa ziarnista (stratum granulosum) oraz warstwa rogowacenia (stratum corneum). W skórze grubej, na linii między ziarnistą a rogowaceniową, występuje jeszcze warstwa jasna (stratum lucidum). Warstwa rogowa składa się z martwych, zrogowaciałych komórek, które złuszczają się z powierzchni.

Funkcje naskórka obejmują ochronę przed urazami mechanicznymi i czynnikami chemicznymi, zapobieganie utracie wody, udział w odpowiedzi immunologicznej oraz produkcję melaniny, która wpływa na pigmentację skóry. Naskórek bierze udział w syntezie witaminy D pod wpływem światła UV. Odnowa naskórka przebiega zwykle w czasie około 2–4 tygodni u dorosłych, a proces gojenia ran polega na migracji i proliferacji keratynocytów z pobliskich obszarów.

W zaburzeniach naskórka mogą występować stany takie jak łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, oparzenia i zakażenia. Starzenie się wpływa na pogorszenie funkcji ochronnej i zawartość lipidów w warstwie rogowej.