málaflokkur

Málaflokkur er hugtak í mála- og sögumaðfræði sem lýsir hópi mála sem rekja má til sameiginlegs forföðurmáls. Forföðurmál er talið hafa verið upphaf uppruna flokksins, og tungumál innan hans hafa þróast í gegnum aldir en haldið sameiginlegri arfleið frá forföðurmálinu. Flokkun getur verið stór eða lítil og byggist að meginreglu á sameiginlegum breytingum og arfleið sem á sér stað í mörgum tungumálum.

Til að greina málaflokka nota fræðimenn samanburðarmálfræði: hljóðkerfisfræði, orðmyndun og málfræði, auk gagna um málbreytingar. Með þessum gögnum er reynt að endurbyggja forföðurmál og staðsetja tungumál innan kerfis. Sameiginlegar nýjungar eru lyklar til að skýra þróun flokksins, en flokkun getur breyst með nýjum gögnum og nýjum aðferðum.

Algengustu málaflokkar heimsins eru Indo-evrópsk mál (t.d. enska, spænska, rúmenska) með undirflokkum eins og rómanskt, germanskt og slavískt. Aðrir stórir flokkar eru Úralísk (finnska, estónska, ungverska), Austroasiatísk (t.d. vietnamíska, khmer), Afroasiatísk (t.d. arabíska, hebreska), Austronesísk (t.d. filippínska, malajísk-indónesísk) og Dravídísk (t.d. tamílska). Sum tungumál eru isolates, eins og Basque, sem hafa enga staðfest tengingu við aðra fjölskyldu; tengsl milli sumra stærri flokka eru oft umdeild og nýjar rannsóknir geta breytt flokkun.

Markmið málaflokka er að lýsa uppruna og tengslum tungumála, meta hvernig landfræðilegar og menningarlegar víxlverkanir hafa mótað mál, og veita innsýn í mannalögu. En flokkun er viðfangsefni sem þróast með tímanum: ný gögn, betri aðferðir og nýjar kenningar geta breytt flokkun og skilgreiningar.