minnið

Minnið er hugtak í sálfræði og taugavísindum sem vísar til getu manneskju til að taka inn upplýsinga, geyma þær og endurheimta þær síðar. Það nær einnig til gagnageymslu í tölvum og öðrum tækjum, þar sem minnið er notað í sams konar tilgangi og mannlegt minni.

Orðið minnið kemur af rót minni og hefur fornnorrænt uppruna. Í íslensku er það notað til að merkja geymslu og endurheimt upplýsinga og reynslu, bæði í andlegu og líkamlegu (tölvukerfi) samhengi.

Helstu flokkar minnis og grundvallarferli: Minnið skiptist í stutt- eða vinnsluminni og langtímaminni. Stuttminni geymir upplýsingar í stuttan tíma og er kjarninn í núverandi meðhöndlun upplýsinga. Langtímaminni geymir upplýsingar yfir lengri tíma og skiptist oft í atburðaminni (minningar um atburði og reynslu) og merkingarminni (þekking, hugsun og orðræðu). Ferlið sjálft felur í sér þremur þáttum: merking/upptaka (encoding), geymslu (storage) og endurheimt (retrieval).

Lyfjakerfi og heilasvæði: Myndun og endurheimt minnis byggist að stærstum hluta á virkni í hippocampi og framheila (frontal cortex), ásamt annarri taugafrumu- og hormónavirkni. Meiri aldur eða sjúkdómar geta raskað þessum ferlum og leitt til minnisskerðinga.

Nota og bæting: Regla, æfingar og regluleg áreynsla hafa áhrif á minni; góður svefn, áreynslulausn og skipulagningu getur bætt getu til að muna og endurheimta upplýsingar. Minnið er sveigjanlegt og lærði hæfileikar geta batnað með réttri meðferð.