kultywacja

Kultywacja to termin w języku polskim używany w kilku kontekstach, ogólnie oznaczający proces rozwijania, pielęgnowania lub utrwalania określonych cech, organizmów lub zjawisk. Wywodzi się od łacińskiego słowa cultura, które oznacza uprawę, pielęgnowanie i uczenie. W praktyce używa się go w rolnictwie, biologii oraz kulturze, a także w sensie przenośnym dotyczącym kształtowania nawyków i wartości.

W rolnictwie i ogrodnictwie kultywacja obejmuje działania związane z przygotowaniem gleby i utrzymaniem roślin: orka, uprawa gleby, uprawa międzyrzędowa, spulchnianie, odchwaszczanie i nawożenie. W zakresie produkcji roślinnej kultywacja może obejmować także rozmnażanie roślin przez sadzonki, ukorzenianie, cięcie, szczepienie i mikropropagację, a celem jest zapewnienie zdrowych roślin, wysokiego plonu i stabilności cech użytkowych.

W naukach biologicznych i laboratoryjnych kultywacja oznacza proces hodowli kultur mikroorganizmów lub komórek w kontrolowanych warunkach. Praktyka obejmuje przygotowanie podłoży, sterylność, inkubację i monitorowanie wzrostu, a także stosowanie odpowiednich technik aseptycznych. W zależności od organizmu i celu badania kultywacja służy do analizy procesów metabolicznych, identyfikacji gatunków oraz rozwijania aplikacji biotechnologicznych.

W sensie przenośnym kultywacja odnosi się także do rozwoju umiejętności, postaw, kultury organizacyjnej lub wartości. W tym ujęciu chodzi o systematyczne wspieranie i pielęgnowanie korzystnych cech, często poprzez edukację, praktykę i ekspozycję na odpowiednie bodźce.