kreditáhættu

Kreditáhætta er sú fjárhagslega hætta sem felst í því að skuldari vanefnir skuldbindingar eða greiðslur, sem getur valdið taps fyrir lánveitanda eða fjárfestingaraðila. Hún kemur fram í mismunandi tegundum fjármálaviðskipta, meðal annars lán til einstaklinga og fyrirtækja, skuldabréfaviðskipum, viðskiptakröfum og öðrum skuldbindingum sem krefjast greiðslu. Hættan er oft metin og stjórnuð með áhættumat sem tekur til mismunandi þátttakenda og afleiðinga.

Helstu þættir kreditáhættu eru líkurnar á vanefnd (PD), tap ef vanefnd verður (LGD) og útistandandi fjárhæð við vanefnd (EAD). Samsett verðmæti fyrir væntanlegt tap er kallað væntanlegt kredit-tap (ECL) og er sérstaklega vikið að í IFRS 9 reikningsskilum. Fjármálafyrirtæki nota bæði innra matskerfi (IRB) og önnur tól til að meta útsetningu og ákvarða viðeigandi viðeigandi úrræði.

Stjórnun kreditáhættu felur í sér að meta skuldara og veðja, dreifa áhættu með mismunandi viðskiptavinum, nýta veðsetningar og aðrar tryggingar, sem og samninga sem takmarka tap. Reglulegt eftirlit, stress-prófanir og aðlögun að breyttum aðstæðum eru lykilatriði í árangursríkri áhættustýringu.

Reglugerð og alþjóðleg viðmið hafa mikil áhrif. Basel II/III setja fram reglur um útsetningu fyrir kreditáhættu og eiginfjárkröfur, en IFRS 9 krefst forspár og endurmat á væntanlegu tapi til að stuðla að fjármálastöðugleika. Kreditáhætta hefur þannig bein áhrif á verðlagningu lánveitinga, eiginfjárstöðu og heildar fjármálakerfi.