kofaktorët

Kofaktorët janë substanca jo-proteike që ndihmojnë enzimën të kryejë katalizën e reaksioneve biokemike. Ato mund të jenë kofaktorë inorganikë (ionet metalike si Mg2+, Zn2+, Fe2+/Fe3+, Mn2+, Cu2+, Ca2+) ose koenzima organike të bazuara në vitamina (për shembull NAD+, NADP+, FAD, FMN, CoA, biotina, tetrahidrofolatet). Disa kofaktorë janë të lidhur ngushtë me enzimën dhe veprojnë si pjesë e saj të pandashme; këto quhen grupe prostetike dhe përbëjnë një pjesë të enzimës së fryrë (holoenzyme).

Koenzimat shpesh transferojnë grupe kimike ose elektronë, ndërsa ionet metalike kontribuojnë në ruajtjen ose qendrimin e ngarkesave të tyre dhe në orientimin dhe konformimin e substratit në vendin e katalizës. Në përgjithësi, koenzimat janë të lirshëm të shkëmbehen midis enzimave, ndërsa grupet prostetike janë të lidhura ngushtë dhe shpesh të pandashme.

Në metabolizëm, kofaktorët janë thelbësorë për funksionimin e shumë reaksioneve. Shembuj përfshijnë karbonik anhydrazën që kërkon Zn2+, dhe kompleksin e piruvat dehidrogjenazës që kërkon TPP (thiamine pyrophosphate), lipoate, FAD dhe NAD+. Koenzimat si NAD+/NADP+, FAD, FMN dhe CoA janë të nevojshme për një sërë rrugësh redoks dhe të trasferimit të grupeve. Deficitet në vitamina që japin koenzima shpesh çojnë në ulje të aktiviteteve enzimatike dhe probleme metabolike.