klasycy

Klasycy (klasycyzm) – termin używany w sztuce, literaturze, architekturze i muzyce do opisania zwolenników nurtu klasycystycznego, odwołującego się do wzorów starożytnych Greków i Rzymian. Ruch ten rozwinął się w Europie od końca XVII wieku i dominował w XVIII wieku, będąc odpowiedzią na barokową przepychę. Cechuje go dążenie do porządku, umiaru i jasności form oraz do uniwersalnych, dydaktycznych treści.

Klasycyzm charakteryzował się również poszanowaniem zasad gatunkowych, ograniczeniem nadmiernych emocji, alegorii oraz nawiązaniami do mitów i motywów antycznych. Ważne było czerpanie z form i treści uznawanych za uniwersalne, a także projektowanie dzieła pod kątem funkcji dydaktycznej i moralizującej.

W praktyce oznaczało to: w literaturze i teatrze – przejrzysty język, umiarkowany ton, logiczny ład kompozycyjny; w sztukach plastycznych i architekturze – prostotę, symetrię i klasyczne motywy, takie jak kolumnady; w muzyce – klarowne struktury, zrównoważone tempo i formy takie jak forma sonatowa.

W Polsce klasycyzm był integralną częścią oświecenia; jego wpływ objął architekturę publiczną i rezydencjonalną, teatr oraz literaturę, a także edukację i upowszechnianie kultury. W miarę upływu czasu ruch ten ustąpił miejsca romantyzmowi, pozostawiając trwały wpływ na gust i praktykę artystyczną.

Zależnie od kontekstu, termin „klasycy” używany jest także wobec twórców i zwolenników klasycystycznych zasad w poszczególnych epokach, a pojęcie to pozostaje istotne w historii sztuki europejskiej.