kastracji

Kastracja to zabieg polegający na usunięciu lub trwałym wyłączeniu czynności gonad. W praktyce dotyczy najczęściej zwierząt i ludzi. U zwierząt kastracja najczęściej odnosi się do usunięcia jąder u samców; w przypadku samic częściej mówi się o sterylizacji, która ma na celu zapobieganie reprodukcji bez usuwania gonad.

Metody obejmują chirurgiczną kastrację (orchidektomię), czyli usunięcie jąder, oraz kastrację chemiczną, polegającą na farmakologicznym zahamowaniu funkcji gonad. W medycynie humannej kastracja może oznaczać orchidektomię lub terapię hormonalną hamującą gonadalną aktywność.

Skutki i zastosowania: w zwierzętach kastracja służy kontroli populacji, redukcji zachowań seksualnych i ryzyka niektórych chorób. U ludzi kastracja prowadzi do zmian hormonalnych, co może zmniejszyć libido, wpłynąć na masę mięśniową i gęstość kości; stosowana m.in. w leczeniu raka prostaty.

Ryzyko i rekonwalescencja: możliwe powikłania to infekcja, krwawienie i ból; czas rekonwalescencji zależy od metody i ogólnego stanu zdrowia. Skutki uboczne terapii chemicznej dotyczą obniżenia lub zmian profilu hormonów.

Wybrane kwestie etyczne i prawne: praktyka różni się w zależności od kraju i kontekstu. W weterynarii kastracja bywa powszechnie akceptowana w celach populacyjnych i leczniczych, lecz budzi kontrowersje w zakresie dobrostanu. W medycynie ludzkiej decyzja wymaga świadomej zgody i jest przedmiotem debat.