karótenóíða

Karótenóíða eru hópur náttúrulegra litarefna sem finnast í plöntum, þörungum og sumum bakteríum. Þau eru ábyrg fyrir gulum, appelsínugulum og rauðum litum í mörgum ávöxtum og grænmeti. Þekktustu karótenóíðin eru beta-karótín, alfa-karótín, lýkópen og lútín. Þessi efnasambönd eru lífsnauðsynleg fyrir lífverur sem framleiða þau, þar sem þau gegna hlutverki í ljóstillífun og vernd gegn ljósskemmdum.

Í mönnum og öðrum dýrum virka karótenóíð sem andoxunarefni, sem hjálpa til við að vernda frumur gegn skemmdum af völdum sindurefna. Sum karótenóíð, eins og beta-karótín, geta einnig umbreytst í A-vítamín í líkamanum, sem er nauðsynlegt fyrir sjón, ónæmisstarfsemi og frumuþroska. Inntaka karótenóíða úr fæðu, svo sem frá gulrótum, sætum kartöflum, spínati og tómötum, hefur verið tengd ýmsum heilsufarslegum ávinningi, þar á meðal minni hættu á ákveðnum krabbameinum og augnsjúkdómum. Hins vegar er rannsakað hvort bætiefni með karótenóíðum hafi sömu áhrif og neysla úr fæðu.