karboksipeptidazlar

Karboksipeptidazlar, proteinazlar ailesine ait enzimlerdir. Bu enzimler, proteinlerin veya peptitlerin C-terminal ucundan amino asitleri hidroliz yoluyla kopararak çalışır. Adları, hidroliz reaksiyonunun gerçekleştiği yeri ifade eder: karboksil ucunda. Karboksipeptidazlar, sindirim sistemi başta olmak üzere birçok biyolojik süreçte önemli rol oynar. Pankreastan salgılanan karboksipeptidaz A ve B, besin proteinlerinin parçalanmasında kilit enzimlerdir.

Karboksipeptidaz A, genellikle aromatik veya hidrofobik amino asitleri, örneğin fenilalanin, tirozin ve lösin gibi kalıntılardan sonraki bağları keser. Karboksipeptidaz B ise daha çok bazik amino asitleri, yani lizin ve arjinin gibi kalıntılardan sonraki bağları hidrolize uğratır. Bu enzimlerin aktivitesi, pH'a duyarlıdır ve genellikle nötr veya hafif alkali koşullarda optimum düzeydedir.

Karboksipeptidazların sadece sindirimde değil, aynı zamanda hormonların işlenmesi, kan pıhtılaşması ve hücresel sinyal iletimi gibi çeşitli fizyolojik olaylarda da görev aldığı bilinmektedir. Bu enzimlerin genetik mutasyonları veya aktivite bozuklukları, çeşitli hastalıklara yol açabilir. Bu nedenle karboksipeptidazların anlaşılması, biyokimya ve tıp alanlarında büyük önem taşır. Bazı karboksipeptidazlar, ilaç geliştirme veya araştırma amaçlı biyoteknolojik uygulamalarda da kullanılmaktadır.