karbónýlhópinn

Karbónýlhópinn er virk hóp í lífrænni efnafræði sem samanstendur af einu kolefnisatóm sem er tvöfalt tengt við eitt súrefnisatóm. Þessi tenging er polar vegna þess að súrefni er elektrónegara en kolefni, sem leiðir til þess að rafeindir drúgla nær súrefninu. Þessi pólun gerir karbónýlhópinn að stað fyrir kjarnsækna viðbrögð og gefur efnasamböndum sem innihalda hann sérstaka eiginleika.

Karbónýlhópinn er að finna í ýmsum mikilvægum flokkum lífrænna efnasambanda. Aldehýðar hafa karbónýlhóp þar sem kolefnishópurinn er tengdur við að minnsta kosti eitt vetnisatóm. Ketónar hafa karbónýlhóp þar sem kolefnisatóm karbónýlhópsins er tengt við tvö kolefnisatóm. Karboxýlsýrur innihalda karbónýlhóp sem er tengdur við hýdroxýlhóp (-OH). Esterar innihalda karbónýlhóp tengdan við alkoxýlhóp (-OR). Amíð innihalda karbónýlhóp tengdan við amínóhóp (-NR2).

Efnasambönd sem innihalda karbónýlhópinn taka þátt í fjölmörgum efnafræðilegum viðbrögðum, þar á meðal kjarnsæknu viðbótarviðbrögðum, oxunar- og afoxunarviðbrögðum, auk tengivörun. Þessir viðbrögð eru grunnurinn að mörgum lífrænum myndunarferlum. Karbónýlhópinn er einnig mikilvægur í líffræðilegum kerfum, sem er til staðar í kolvetnum, fitusýrum, amínósýrum og nukleótíðum, sem gegna lykilhlutverki í lífsnauðsynlegum lífefnafræðilegum ferlum.