amínósýrum

Amínósýrum eru lífsnauðsynlegar sameindir sem eru byggingareiningar próteina, sem eru grunnstoð líkama flóa fjölmargra lífveru. Orðið "amínósýrum" vísar til sameinda sem innihalda bæði karboxýl-hóp (−COOH) og amínó-hóp (−NH₂). Þær eru flokkaðar í tvær megin gerðir: nauðsynlegar amínósýrur, sem líkaminn getur ekki framleitt sjálfur og þurfa að koma frá fæðu, og ónauðsynlegar, sem líkaminn getur framleitt.

Amínósýrum eru nauðsynlegar fyrir ýmiss konar líffræðilega ferla, svo sem vöxt, endurnýjun, og viðhald vefja. Þær eru grundvallareiningar próteina, og rétt samsetning þeirra ákvarðar byggingu og hlutverk próteinsins. Prótein eru mikilvæg fyrir ensím, hormón, dansfræði, og mörg önnur lífsnauðsynleg ferli.

Borðarefni amínósýra eru margvísleg, en matvæli eins og kjöt, fiskur, egg, mjólkurvörur, baunir, og hnetur eru rík af þeim. Án nægilegs inntöku amínósýra getur vefjafræði og heilsufar farið úrskeiðis, sem getur leitt til fjölmargra kvilla.

Vísindalega hafa amínósýrur stórt gildi í lyfjaiðnaði, matargerð, og lífvísindum, þar sem þær eru notaðar í mótun matar, lyfja og rannsóknaraðferða. Samkvæmt nútímakenningum eru auk þess keðjur af amínósýrum, eins og peptíð og prótein, grundvallargrunnur lífvera og þróunar.