jednowalentny

Jednowalentny, also używany w języku polskim jako monovalentny, to termin chemiczny opisujący atom, jon lub rodnik, który wykazuje zdolność tworzenia dokładnie jednego wiązania chemicznego lub posiada walencję równą jednemu. Walencja (zdolność łączenia) odzwierciedla liczbę miejsc, w których atom może wejść w wiązanie w typowych związkach.

W praktyce najczęściej odnosi się do atomów i jonów o wartości jednowalentnej. Do typowych przykładów należą wodór (H), fluor (F) i inne halogeny (F, Cl, Br, I), które w większości związków tworzą jeden pojedynczy wiązanie (lub mają stan utlenienia +1 lub -1 w zależności od kontekstu). Również jony takie jak H+, Na+, Cl− wykazują jednowalencyjność w sensie ładunku, który odpowiada jednej jednostce ładunku w związku chemicznym.

Warto zauważyć, że pojęcie walencji nie zawsze pokrywa się z formalnym stanem utlenienia. Niektóre pierwiastki mogą występować w różnych stanach utlenienia w różnych związkach, a walencja pojedyncza odnosi się do typowej zdolności do tworzenia jednego wiązania.

Pojęcie jednowalentności jest użyteczne przy klasyfikowaniu związków i reakcji, zwłaszcza w chemii nieorganicznej i w kontekstach opisujących przewodnictwo elektronów, reaktywność halogenów i właściwości jonów monowalencyjnych.