hasharotlar

Hasharotlar (haşaratlar olarak da adlandırılır), eklembacaklılar şubesinin böcekler olarak sınıflanan büyük bir grubudur. İnsan gövdesine uygun kısa bir tanımla, genelde üç ana vücut bölümüne sahip (baş, göğüs ve karın), üç çift bacaklı ve çoğu türde kanatlı olan canlılardır. Dünyada milyonlarca türü olduğu tahmin edilir ve ekosistemler için hayati bir işlevsellik sunar.

Morfoloji ve çeşitlilik açısından haşaratlar, vücut planı, yaşam biçimi ve beslenme alışkanlıkları açısından büyük çeşitlilik gösterir. Büyük kısmı yıllar içinde uyumlar geliştirerek tohumlanan bitkilerle karşılıklı ilişki kurar; bazı türler bitkileri tüketir, bazıları diğer hayvanları avlar, bazıları ise çürümüş organik maddeyi parçalayan organizmalardır. Haşaratlar, ekosistemlerin besin zincirinde temel halkalardan biridir ve tohumların taşınması, bitkilerin çoğalması ve besin döngüsünde önemli rol oynar.

Yaşam döngüsü açısından haşaratlar holometabolik (tam metamorfizmalı) veya hemimetabolik (kısmi metamorfazlı) gruplara ayrılır. Holometabolik türlerde yumurtadan çıkan larva, pupa ve erişkin aşaması birbirinden belirginleşir (ör. kelebekler, güveler, arılar, karıncalar). Hemimetabolik türlerde ise yumurta ve nimf aşamaları bulunur; nimflar genelde erişkinlere benzese de daha küçüktür (ör. çekirgeler, cicadalar).

İnsanla ilişkisi karmaşıktır. Haşaratlar tarım için zararlı olabildiği gibi ekosistem hizmetleri sunar; bazıları polen taşıyarak bitki üremesine katkıda bulunur, bazıları da biyolojik dengeyi sağlar. Ancak sivrisinekler gibi bazı türler hastalıkların taşıyıcısı olabilir. Bu nedenle haşaratlar hem ekolojik hem de ekonomik açılardan dikkat çekici bir gruptur.