geðheilbrigðismálum

Geðheilbrigðismál fela í sér stefnu, skipan og þjónustu sem snýr að geðheilbrigði og geðrænum vanda einstaklinga og samfélaga. Þau ná yfir forvarnir, snöggan inngang að þjónustu, meðferð, endurhæfingu og félagslegt stuðningskerfi, auk réttindaverndar og baráttu gegn stimplun.

Geðheilbrigðisþjónusta byggist venjulega á þremur stigum: almenna heilsugæslu sem fyrstu viðkomu; sérgreindum geðlækninga- og sálfræðisviðum fyrir flókna kvilla; og samfélagsbundnum þjónustum, þar á meðal bráða- og neyðarþjónustu, sálfræði- og geðlyfjameðferð, félagsráðgjöf, húsnæðis- og endurhæfingarstuðningi og starfsráðgjöf til að stuðla að lífsgæðum og sjálfstæðum daglegum athöfnum.

Stjórnun og fjármögnun geðheilbrigðismála fer oft fram innan ráðuneyta sem annast heilbrigðismál eða velferð, og byggist á löggjöf um réttindi sjúklinga, samþykki og persónuvernd. Fjármögnun kemur frá opinberu fé og, þegar það nýtist, samvinnu við einkaaðila sem uppfylla gæðakröfur. Gagnaöflun og vísindarannsóknir styðja stefnumótun og gæðabætur.

Helstu áskoranir og tækifæri liggja í stimplun vs. aðgengi, biðtímum, starfsfólksskorti og samþættingu milli sviða. Aukin áhersla er á samfélagsbundna forvarnir, snemma inngrip í skóla og vinnu, sem og notkun rafrænna lausna og fjarmeðferðar til að bæta aðgengi og gæði þjónustunnar. Alþjóðlegt samstarf og vernd mannréttinda leiða umbætur.