fjöldaaukning

Fjöldaaukning er hugtak sem lýsir aukningu fjölda einstaklinga í tilteknum hópi eða samfélagi yfir ákveðið tímabil. Hugtakið passar bæði við mannfjölda og aðra hópa, t.d. dýr- eða plöntufjölda. Í demógrafíu og hagfræði er fjöldaaukning oft táknuð með breytingu á fjölda N yfir tíma: ΔN = N_t - N_0.

Meginþættir fjöldaaukningar eru náttúruleg fjölgun (fæddir mínus andlát) og nettofjöldaaukning vegna innflytjenda og brottflutninga. Náttúruleg fjölgun felur í sér fæðingar og andlát; nettofjöldaaukning er samspil innflytjenda og brottflutninga sem hafa áhrif á heildarfjölda.

Fjöldaaukning er oft metin með gögnum frá manntölum, fæðingar- og andláta tölfræði og upplýsingum um innflytjendur. Hagstofa Íslands og aðrar þjóðhagfræðilegar stofnanir birta árlegar spár og uppfærslur sem sýna þróun fjölda á landssvæðum, í aldurshópum og samfélagsgerð.

Áhrif fjöldaaukningar eru fjölbreytt. Hún getur stuðlað að hagvexti og aukinni þjónustuþörf, en jafnframt aukið þrýsting á húsnæði, menntun, heilsugæslu og samgöngur. Langtímaáætlanir þurfa skipulag og stefnumótun til að mæta þessum vexti, með áherslu á byggð, þjónustuöflun og umhverfisáhrif.

Til að setja fjöldaaukningu í samhengi er mikilvægt að greina uppsprettuna: náttúrulega fjölgun eða nettofjöldaaukning vegna innflytjenda. Skilningur á þessum þáttum hefur áhrif á stefnumótun, fjárfestingar og samfélagsþjónustu.