fjármálagerningar

Fjármálagerningar eru samningar sem skapa fjárhagsleg réttindi eða skuldbindingar. Þeir eru eignir eða skuldbindingar sem hægt er að selja, kaupa eða nota til að afla tekna og verja gegn áhættu. Algengir fjármálagerningar eru hlutabréf, skuldabréf og afleiður. Hlutabréf veita eiganda eignarhlutdeild í fyrirtæki og rétt til arðs og atkvæða. Skuldabréf eru skuldabréf útgefanda sem greiða vexti og endurgreiða höfuðstól að ákveðnum tíma. Afleiður eru samningar sem byggja á verðmæti annars eigna eða á öðrum forsendum eins og gengis eða vöxtum; dæmi eru valréttir, framtíðarverðbréf og aðrar aðgerðir til áhættustýringu eða fjárfestingar.

Fjármálagerningar eru oft skiptir í markaðs- eða miðlaðraðar tegundir og hægt að kaupa á verðbréfamarkaði eða yfir borð (OTC). Þeir eru notaðir til fjárfestingar, tekjuöflunar eða til að verja fyrirtæki fyrir gengis- og vaxtaróvissu.

Matar og flokkun: Í alþjóðlegum reikningsskilum (IFRS) eru fjármálagerningar flokkuð og metin samkvæmt viðeigandi mælingarleið, sem getur meðal annars verið raunvirði (fair value) eða endurgreiðslu/heildarfjármögnun (amortized cost).

Reglugerð og eftirlit: Fjármálaeftirlit og Seðlabanki Íslands hafa eftirlit með starfsemi fjármálafyrirtækja sem eiga, kaupa eða selja fjármálagerninga og með starfsemi fjármálamarkaða.

---