erituvchi

Erituvchi — kimyada erituvchi modda sifatida tanilgan, boshqa moddalarni eritib, echim (yechim) hosil qiluvchi asosiy komponentdir. Erituvchi odatda eritilgan moddadagi agent bo‘lib, uning hajmi ko‘p bo‘ladi. Eritish jarayonida erituvchi modda bilan eritilan modda o‘rtasida o‘zaro kimyoviy va fizikaviy aloqalar yuzaga keladi.

Erituvchilar turlari

Polar erituvchilar: suv, etanol, metanol kabi moddalar ko‘pincha polarlik xususiyatiga ega bo‘lgan erituvchilar hisoblanadi. Bunday erituvchilar ko‘p organik va o‘qituvchi moddalarning yaxshi erishini ta’minlaydi.

No-polar erituvchilar: heksan, toluen kabi organik birikmalar polar bo‘lmagan, ayrim hollarda mazmunli o‘rta moddalarni eritadi. Turli moddalar qaysi erituvchiga mos kelishini ularning molekulyar tuzilishi aniqlaydi.

Qo‘llanilishi

Erituvchilar keng qamrovli: kimyoviy sintez va laboratoriya ishlarida eritish, ekstraksiya, tozalash, bo‘yoq, lak sanoatida polimerlar va bioyoqilg‘i ishlab chiqarishda ishlatiladi. Shuningdek, kosmetika, farmatsevtika va oziq-ovqat sanoatida jiddiy rol o‘ynaydi.

Xavfsizlik va atrof-muhit

Ko‘pchiligi yonuvchan yoki toksik bo‘lishi mumkin, shuning uchun ularni yaxshi ventilyatsiyalangan joylarda saqlash, olovdan uzoq tutish, shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish zarur. Yiqilgan erituvchilar atrof-muhitga zararli bo‘lishi mumkin, ularni maxsus yo‘l bilan berkitilgan joylarda yo‘qotish yoki qayta ishlash lozim.

Erituvchi atamasi keng ma’no kasb etadi va kimyo, sanoat hamda kundalik hayotda oziq-ovqatlashuv, kimyoviy jarayonlar kabi ko‘plab kontekstlarda uchraydi.