elektroná

Elektroni është një nga grimcat themelore të materies. Ai është një lepton me ngarkesë negative dhe me masë të vogël relative. Ngarkesa elektrike e elektronit është -e, me vlerën e saktë -1.602 × 10^-19 C, ndërsa masa e tij është afërsisht 9.109 × 10^-31 kg. Elektroni konsiderohet një grimcë themelore në Modelin Standard të fizikës dhe ndërvepron kryesisht përmes forcës elektromagnetike.

Në strukturën e atomeve, elektronët rrethojnë bërthamën dhe paraqiten si një fushë probabiliteti sipas mekanikës kuantike. Shtresat energjike dhe nivelet e energjisë përcaktojnë karakterin kimik të një elementi, ndërsa elektronët e valencës ndikojnë lidhjet kimike, reaksionet dhe konduktimin elektrik në materialet.

Historikisht, zbulimi i elektronit u konfirmua nga J. J. Thomson në 1897 gjatë eksperimentimeve me rryma katodike. Madhësia absolute e ngarkesës së elektronit u saktësua më tej nga eksperimentet e Milikanit (oil-drop) në fillim të shekullit të njëzetë, duke konfirmuar natyrën negative të ngarkesës dhe masën e tij.

Roli i elektronit në fizikën moderne është kyç: ai është lepton dhe një nga elementët themelorë të ndërveprimeve elektromagnetike në Standard Model. Ndërveprimi me fotonet shpjegon forcat elektromagnetike. Elektronet janë të rëndësishëm për konduktimin elektrik dhe teknologjitë elektronike; antiparti i tyre është pozitroni.