beyinmakine

Beyin-makine arayüzü (BMI) veya çağrışım olarak beyinmakine, beynin ürettiği nörolojik sinyaller ile bir dış aygıt arasında doğrudan iletişim kurulmasını sağlayan bir teknolojidir. Bu sistemler, beyin sinyallerini algılayıp işleyerek kullanıcının niyetini bir komuta dönüştürür ve bu komutu bir cihazı kontrol etmek için iletir; bazı tasarımlar ise kullanıcıya duyusal geri bildirim sağlayarak etkileşimi güçlendirir.

Beyin sinyallerinin elde edilme yöntemleri, non-invazif (elektroensefalografi EEG, diğer yöntemler) ve invazif (intrakortikal mikroelektrot dizileri, elektrokortikografi ECoG gibi) olarak sınıflandırılır. Yarı-invazif yaklaşımlar da bulunur. Sinyallerin doğrulanması ve yorumlanması büyük ölçüde makine öğrenimi yöntemleriyle gerçekleştirilir ve niyet, cihaz komutuna dönüştürülür.

Çalışma prensibi genelde şu adımları içerir: kullanıcı niyeti kaydedilir, sinyaller işlenir ve öznitelikler çıkarılır, bir decode algoritması ile niyet bir komuta dönüştürülür, ardından hedef aygıt (örneğin bir hareket veya yazı üretimi) kontrol edilir; bazı BMI sistemleri kullanıcıya geri bildirim vererek becerinin pekişmesini sağlar ve sistem adaptif olarak öğrenimini sürdürür.

Tarihsel olarak BMI çalışmaları 20. yüzyılın ortalarından itibaren hayvanlar üzerinde ve daha sonra insanlarda hareket kontrolüne odaklanarak ilerledi. Günümüzde invaziv ve non-invaziv yaklaşımlar klinik uygulamalarda, felçli veya hareket kısıtlı bireylerin iletişimini ve protez kontrolünü desteklemek amacıyla kullanılıyor; ayrıca araştırma ve rehabilitasyon alanlarında da önemli bir rol oynamaktadır.

Gelecekte daha yüksek bant genişliği, daha az invaziv veya tamamen implantlı çözümler, bidirectional (hem kayıt hem uyarım) sistemler ve günlük yaşama entegrasyon hedeflenmektedir. Etik ve güvenlik konuları, kullanıcı mahremiyeti ve verilerin korunması gibi meseleler ise BMI teknolojilerinin yaygınlaşması için kritik öneme sahiptir.