barwnikach

Barwniki to związki chemiczne używane do nadania koloru różnym materiałom. W praktyce wyróżnia się barwniki organiczne i nieorganiczne oraz ich formy zastosowania. Ogólnie rozróżnia się barwniki nierozpuszczalne, zwane pigmentami, oraz barwniki rozpuszczalne, czyli dyes. Pigmenty są cząsteczkami o ograniczonym rozpuszczaniu i rozpraszaną w nośniku barwą, co umożliwia ich zastosowanie w farbach, lakierach, plastyku i papierze. Dyes natomiast wnikają w strukturę nośnika, dlatego częściej stosuje się je w tekstyliach, skórze, druku i niektórych kosmetykach.

Najważniejsze grupy barwników obejmują barwniki nieorganiczne, takie jak tlenki metali (np. dwutlenek tytanu – biały pigment, tlenki żelaza – ochry i inne barwy ziemi) oraz pigmenty organiczne, które tworzą szeroką gamę kolorów dzięki związkom organicznym (azowe, naftalenowe, phthalocyanine i inne). Dodatkowo istnieją barwniki syntetyczne opracowane w XX i XXI wieku, często o wysokiej stabilności światłoczerwiości i odporności chemicznej.

Właściwości barwników obejmują krycie (opacity), intensywność koloru, odporność na światło (lightfastness), stabilność termiczną oraz zgodność z nośnikiem. Bezpieczeństwo i zgodność z przepisami są ważne, ponieważ niektóre pigmenty zawierają metale ciężkie i są regulowane w różnych zastosowaniach, takich jak kosmetyki czy żywność.

Zastosowania barwników obejmują przemysł farb i lakierów, plastiku, druku, tekstyliów, kosmetyków oraz barwniki spożywcze. Współcześnie dominuje ich syntetyczna produkcja, z naciskiem na stabilność, bezpieczeństwo i szeroką paletę kolorów.