aðgangsstýringar

Aðgangsstýringar eru kerfi, reglur og tækni sem stýra því hverjir og hvenær hafa aðgang að tilteknum auðlindum, svo sem byggingum, tölvukerfum eða gögnum. Markmiðið er að tryggja öryggi, draga úr óheimilum aðgangi og auðvelda rekstur og eftirfylgni um aðgengi.

Helstu gerðir aðgangsstýringar eru DAC, MAC, RBAC og ABAC. DAC (Discretionary Access Control) gerir eiganda auðlindar mögulegt að ákvarða aðgang með eigin ákvörðun. MAC (Mandatory Access Control) byggir á miðlægum öryggisreglum stofnunar og takmörkunum sem eiga sér stað og eru ákveðnar fyrir öryggisstig kerfisins. RBAC (Role-Based Access Control) veitir aðgang eftir hlutverkum og heimildir fylgja hlutverkum notenda. ABAC (Attribute-Based Access Control) byggir á fjölbreyttum einkennum notanda, auðlindar og aðstæðna til að ákvarða aðgang.

Aðgangsstýringar byggja almennt á þrem megin þáttum: auðkenningu (authentication), heimild (authorization) og skráningu/eftirliti (auditing). Einnig er lögð áhersla á lágmarksréttindi (least privilege), þörf til að vita (need-to-know) og aðgreiningu verkefna (separation of duties) til að draga úr óæskilegum misnotkunum.

Tækni og framkvæmd felst í bæði líkamlegum og rafrænum aðgangi. Líkamlegar aðgangsstýringar mynda hurðir, kort eða PIN-kóða, meðan rafræn kerfi nota auðkenningu, sjálfvirka heimild, MFA og skýja IAM-kerfi. Samfélags- og lagaleg samræmi snýr að persónuvernd, rekstri og gagnavernd, t.d. með ISO/IEC 27001 og NIST-viðmiðum. Þá hefur þróuninn í átt að semja við skýjað kerfi og kall fyrir Zero Trust nálgunar.