Vlefshmërinë

Vlefshmërinë është cilësia e një gjëje që e bën atë të vlefshëm, të saktë dhe të përshtatshëm në kontekstin ku përdoret. Në përgjithësi, termi përshkruan besueshmërinë e një pretendimi, matjeje, argumenti ose akti që të arrijë rezultatin të pritur dhe të vlefshëm.

Në logjikë dhe filozofi, vlefshmëria (validiteti) e një argumenti do të thotë se konkluzioni detyrohet të jetë i vërtetë nga hyrjet e tij, duke qenë një lidhje logjike e pamundur të jepen hyrje të vërteta dhe një përfundim i gabuar. Në këtë kuptim, një argument është i vlefshëm nëse nuk mund të ngjallë një të vërtetë të hyrur pa kaluar nga një arsye e gabuar.

Në metodologjinë kërkimore dhe psikometri, vlefshmëria i referohet saktësisë dhe përfaqësimit të një instrumenti matës. Llojet kryesore përfshijnë vlefshmërinë e përmbajtjes (është i domosdoshëm që matësi të mbulojë të gjitha aspekte të konceptit që mat), vlefshmërinë konstruktive (dyfishon lidhjet mes teori dhe masave operacionale) dhe vlefshmërinë e kritikës (korrelacioni me një kriter të pranuar). Shpeshtohen vlerësime për vlefshmërinë ndërkombëtare dhe të përhapur në studime.

Në përdorime të tjera, vlefshmëria mund të nënkuptojë edhe relevancën ose pranueshmërinë e një rasti ligjor, një akt shtetëror ose një parim politik brenda një konteksti të caktuar. Vlefshmëria shpesh vlerësohet në kontekstin e saktësisë, përfaqësimit, dhe qëllimit të matjes ose arsyetimit.

Në përgjithësi, vlefshmëria është një koncept dinamik që varet nga konteksti; rritja e saj kërkon definimin e qartë të synimit, metodave të vlerësimit dhe standardeve të interpretimit.