pranueshmërinë

Pranueshmëria është një koncept që përshkruan cilësinë e pranimit të një ideje, veprimi ose propozimi brenda një kornize normative, ligjore ose etike. Për të qenë i pranueshëm, një propozim duhet të përputhet me vlerat, rregullat dhe standardet e një grupi të caktuar të interesuar ose të shoqërisë në përgjithësi. Në këtë mënyrë, pranueshmëria nënkupton përdorjen e kriterit të ligjshmërisë, sigurisë, drejtësisë dhe në disa raste të hapësirës për diskutim dhe kompromis.

Etymologjikisht, termi lidhet me foljen "pranoj" dhe me sufiksin "-shmëri" që tregon cilësinë ose gjendjen. Në shqip, "pranueshëm" është forma i njëjtas, ndërsa "pranueshmëria" është emër i shndërtuar në mënyrë të përgjithshme. Përdoret për të diskutuar nëse një rekomandim, politikë, metodë shkencore ose praktikë është i besueshëm dhe i integrueshëm në një kontekst të caktuar.

Koncepti përdoret në fusha të ndryshme. Në politikë dhe planifikim publik, pranueshmëria përfshin mbështetjen ose tërheqjen e aktorëve nga komuniteti. Në etiksë dhe konsultime, ajo përfshin perceptimet e barazisë, rrezikut dhe transparencës. Në kërkime shkencore dhe zhvillim të produkteve, pranueshmëria vlen për mënyrën sesi një metodë, ndërhyrje ose rezultat pranohet nga vëzhguesit dhe nga palët e interesuara.

Vlerësimi i pranueshmërisë zakonisht përfshin konsultime me palët e interesuara, analizë të kostove dhe përfitimeve, dhe vlerësim të rreziqeve. Megjithatë, ajo mund të jetë subjektive dhe të reflektojë normat dhe vlerat dominuese në një shoqëri, duke theksuar nevojën për mekanizma të përfshirjes së gjerë dhe vlerësim të pavarur. Pranueshmëria lidhet me koncepte të ngjashme si legjitimiteti, miratimi dhe ligjshmëria.