ligjshmërisë

Ligjshmëria është cilësia e një veprimi, rregullimi ose institucioni që respektojnë dhe zbatojnë ligjin. Në kuadër juridik, ligjshmëria nënkupton se veprimet e organeve shtetërorë duhet të bazohen në dispozita ligjore dhe të realizojnë funksionet e tyre brenda kufijve të parashikuar nga ligji. Kjo parakusht është themelor për parimin e shtetit të ligjit, sigurimin e parashikueshmërisë së veprimeve publike dhe mbrojtjen e të drejtave të qytetarëve.

Ndërtim dhe zb普atim: ligjshmëria kërkon që aktet administrative dhe vendimet gjyqësore të kenë bazë të qartë ligjore, të jepen në mënyrë të drejtë dhe të jenë të kontrollueshme nga gjykatat. Ai parim shërben si një mbrojtje kundër arbitraritetit dhe abuzimit me pushtetin, dhe nxit transparencën dhe efikasitetin në qevërim.

Ndërveprim me konceptet e ngjashme: ligjshmëria duhet të dallohen nga legjitimiteti, i cili lidhet me pranim social dhe politik të një institucioni ose veprimi, ndërsa ligjshmëria fokusohet në përputhjen me ligjin. Në praktikë, kontrolli gjyqësor i ligjshmërisë dhe mekanizmat e kontrollit administrativ sigurojnë që veprimet publike të jenë në përputhje me normat ligjore.

Në kontekstet moderne, ligjshmëria mbështetet nga parimet e përmirësimit të shtetit të ligjit, mbrojtja e të drejtave të njeriut, dhe transparenca e veprimeve shtetërore, përfshirë mbrojtjen e të dhënave dhe kuptimin e proporcionalitetit në masat shtetërore.