Toksikolojinin

Toksikoloji, zararlı kimyasal maddelerin canlılar üzerinde neden olduğu olumsuz etkileri inceleyen bilim dalıdır. Amaç, toksik etkilerin mekanizmalarını anlamak, doz–yanıt ilişkisini açıklamak ve maruziyetin kaynağını, süresini ve düzeyini değerlendirerek insan sağlığı ve çevre için güvenli seviyeleri belirlemektir. Toksikoloji, toksikokinetik (emilim, dağılım, metabolizma ve atılım) ve toksikodinamik (zararlı etkilerin mekanizmaları) alanlarını kapsar. Ayrıca klinik, çevresel, endüstriyel ve adli toksikoloji gibi alt dallara ayrılır.

Alt dallar ve uygulama alanlarıyla toksikoloji, çeşitli bağlamlarda güvenlik ve risk değerlendirmesi için temel sağlar. Klinik toksikoloji zehirlenme durumlarının tanı ve tedavisiyle ilgilenirken, çevresel toksikoloji kirletici maddelerin çevre ve ekosistemler üzerindeki etkilerini inceler. Ekotoksikoloji, ekoloji ile toksik etkileşimleri araştırır; endüstriyel ve mesleki toksikoloji işyerinde maruz kalmayı değerlendirir; adli toksikoloji adalet sisteminde toksikolojik kanıtları sunar; regülatör toksikoloji ise güvenlik standartları ve mevzuat için bilimsel temel oluşturur.

Çalışmalarda in vitro (hücre kültürü) ve in vivo (hayvan modelleri) yaklaşımların yanı sıra klinik çalışmalar, biyomarker’lar, bilgisayar modellleme ve yüksek verimli tarama yöntemleri yaygın olarak kullanılır. Toksikoloji, kamu sağlığı ve çevre politikalarının şekillendirilmesinde önemli rol oynar.