Përjashtim

Përjashtim është një term që përdoret për të përshkruar aktin ose rezultatin e lirimit nga një detyrim, një rregull ose një normë, ose një rast në të cilin një subjekt ose objekt nuk i nënshtrohet një rregulli të përgjithshëm. Në përdorim të përditshëm, përjashtimi mund të nënkuptojë edhe një rast të veçantë kur një dispozitë nuk aplikohet për një individ ose një situatë të caktuar.

Etymologjikisht, termi vjen nga folja përjashtoj, me shtesën -im që formon emrin e veprës, duke i dhënë kuptimin e veprës së përjashtimit. Ky lidhje me veprën thekson natyrën e aktit si një largim nga zbatimi i një rregulli për një individ ose një situatë të caktuar.

Në kontekstin juridik dhe administrativ, përjashtimet janë dispozita që lejojnë lirimin nga detyrime ose nga aplikimi i një rregulli të përgjithshëm në rast specifik. Në legjislacionin fiskal, përjashtimet ndihmojnë në reduktimin ose mos-applyimin e taksave ose detyrimeve të tjera fiskale për individë ose organizata që plotësojnë kritere të caktuara. Përjashtimet mund të jenë të përkohshme ose të përhershme dhe mund të jenë të ligjshme (përmes një dispozite ligjore) ose të miratuara nga administrata në kuadër të politikave publike.

Shkurt, përjashtimi është një mekanizëm që nënkupton lirimin nga një detyrim ose nga zbatimi i një rregulli për një rast të veçantë, me qëllim drejtimin më të drejtë ose më efektiv të normave.