Pragnienia

Pragnienie (liczba mnoga: pragnienia) to zjawisko psychiczne polegające na silnym odczuciu braku lub pożądanego stanu i dążeniu do jego zaspokojenia. Może mieć charakter fizjologiczny (np. pragnienie picia lub jedzenia) lub psychiczny (pragnienie uznania, miłości, sukcesu). Etymologicznie wywodzi się od czasownika pragnąć, oznaczającego tęsknienie i pożądać.

Pragnienia różnią się intensywnością, czasem trwania i źródłem motywacji. Mogą być natychmiastowe lub długoterminowe, wewnętrzne lub zależne od bodźców zewnętrznych. W psychologii pragnienia są kluczowym elementem procesów decyzyjnych i działania; często współistnieją z potrzebami fizjologicznymi oraz ocenami sytuacji. Teorie potrzeb, takie jak hierarchia Maslowa, traktują pragnienie uznania i samorealizacji jako część wyższych poziomów potrzeb.

W perspektywie filozoficznej pragnienie bywa postrzegane jako motor działania oraz źródło konfliktów między cnotą a pożądaniem. Niektóre tradycje, takie jak stoicyzm, kładą nacisk na opanowanie pragnień, aby osiągnąć spokój i wolność od niedostatków. W buddyzmie pojęcie tanha (pragnienie) jest często uznawane za źródło cierpienia, co motywuje praktyki uważności i niwelowania pragnień. Współczesne podejścia kulturowe widzą pragnienia jako silny napęd kultury konsumpcyjnej, mediów i rynku.

Pragnienia kształtują decyzje, zachowania i relacje społeczne, a jednocześnie podlegają procesom poznawczym, emocjonalnym i społecznym.