Menntavísindum

Menntavísindum, eða menntavísindi, er vísindasvið sem rannsakar menntun og nám, hvernig fólk lærir, hvernig kennsla er skipulögð og hvernig menntakerfi og stefna hafa áhrif á árangur, jafnrétti og þátttöku. Vísindin leitast við að skili kerfisbundinni þekkingu sem nýtist í þróun skóla, kennslu, námsleiða og stefnumótunar í samfélaginu.

Undirgreinar menntavísinda eru fjölbreyttar. Helstu undirsvið eru kennslufræði (didaktík), námskrár- og matsfræði, sálfræði menntunar, félagsfræði menntunar, heimspeki menntunar og tölfræði/gagnagreining í menntun. Einnig hefur stjórnun, þróun og stefnumótun í menntakerfi, auk rafrænna lærdómskerfa og menntatækni, aukið vægi. Þessi svið fjalla til dæmis um kennsluaðferðir, hvernig námskrár móta lærdóm, hvernig mat og úrvinnsla gagna stuðla að stöðugu umbótakerfi, og hvernig samfélagslegir þættir eins og kyn, bakgrunn og aðgengi hafa áhrif á menntun.

Aðferðafræði í menntavísindum blandar megindlegum og eigindlegum rannsóknum, tilraunum, könnunum, viðtölum, etnógrafíu og gagnagreiningu. Markmiðið er að auka skilning á lærdómi og kennslu, bæta gæði menntakerfa, draga úr ójöfnuði og stuðla að gagnrýnni stefnumótun og erfiðri nýbreytni í menntamálum.

Í Íslandi er menntavísindi lagður til grundvallar í háskólamenntun og kennslufræði, náms- og starfsfræðum, sem leiða til starfs í kennslu, rannsóknum og stefnumótun innan íslensks menntakerfis. Alþjóðlegt samstarf og gæðaviðmið eru einnig hluti af þessari vísindagreininni.