Ketonów

Ketonów (ketony) to grupa organicznych związków chemicznych charakteryzująca się obecnością grupy karbonylowej C=O, która jest połączona z dwoma resztami węgla. Ogólny wzór to R-CO-R'. Najprostszy keton to aceton (propan-2-one). Ketony stanowią szeroką klasę związków, z których wiele to związki przemysłowe o właściwościach rozpuszczalnikowych; często występują jako bezbarwne ciecz, o różnym zapachu i temp. wrzenia.

W organizmach żywych ciała ketonowe powstają w wątrobie w warunkach głodu lub niskiego spożycia węglowodanów. Ketogeneza przekształca wolne kwasy tłuszczowe w acetoacetyl-CoA, a następnie w acetoacetat i beta-hydroksybutanowy związek. Ciała ketonowe trafiają do krwi i służą jako alternatywne źródło energii dla mózgu, serca i mięśni szkieletowych. W tkankach acetoacetat i beta-hydroksybutanowy przekształcają się w acetylo-CoA i wchodzą do cyklu kwasu cytrynowego. Ciała ketonowe przekraczają barierę krew-mózg dzięki transporterom MCT.

Zastosowania praktyczne obejmują użycie ketonów jako rozpuszczalników w przemyśle chemicznym, farbach, lakierach oraz w syntezach organicznych. Stan ketozy to podwyższone stężenie ciał ketonowych we krwi, który może występować podczas postu lub diety niskowęglowodanowej; w cukrzycy może prowadzić do groźnej kwasicy ketonowej, wymagającej leczenia.