Kalibrasyonlar

Kalibrasyonlar, ölçüm cihazlarının doğruluk ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla uygulanan süreçlerdir. Bir cihazın ölçüm değerleri, bilinen referans değerlerle karşılaştırılarak sapma belirlenir; gerektiğinde hatanın büyüklüğü ve doğruluk nedeniyle düzeltici önlemler uygulanır. Kalibrasyonlar genellikle izlenebilirlik gerektirir; bu, ölçüm sonuçlarının ulusal ya da uluslararası standartlara göre doğrulanabilir olduğu anlamına gelir. Uygulama alanına bağlı olarak laboratuvarlar, üretim hatları ve saha ölçümleri için yapılabilir.

Süreç açısından kalibrasyonlar, referans standartlar kullanılarak yapılır ve ölçüm sisteminin performansını tespit etmek için planlanır. Cihaz türleri elektriksel, mekanik, optik, termal ve kimyasal sensörlerden yazılımlara kadar çeşitlidir. Temel adımlar arasında referans değerlerin belirlenmesi, cihazın ölçüm yöntemine göre karşılaştırmanın yapılması, hatanın hesaplanması ve belirsizlik analizinin raporlanması yer alır. Sonuçlar, kalibrasyon raporu veya sertifikasında toplanır ve genellikle cihazın kimliği, kalibrasyon yöntemi, ortam koşulları ve kalibrasyon aralığı gibi bilgiler içerir.

Kullanım alanlarına göre kalibrasyon sıklığı ve gereklilikleri belirlenir. Üretim, kalite güvence, laboratuvar çalışmaları ve tıbbi cihazlar gibi alanlarda standarda dayalı gereklilikler bulunabilir. Uluslararası standartlar ve akreditasyon çerçeveleri (örneğin ISO/IEC 17025) kalibrasyon çalışmalarının güvenilirliğini destekler ve izlenebilirlik için temel referans sağlar. Kalibrasyonlar, ölçümlerin güvenilirliğini artıran temel bir kalite öznesidir.