Fjárfestingarmarkaðurinn

Fjárfestingarmarkaðurinn er heildarhugtak fyrir þá markaði þar sem fjárfestingarverðbréf og aðrar fjárfestingar eru keypt og seld. Hann gegnir mikilvægu hlutverki í hagkerfinu með því að stuðla að verðmyndun, lausafjár og dreifingu fjármagns til fyrirtækja og annarra aðila sem þurfa fjármögnun. Helstu undirmarkaðir hans eru hlutabréfamarkaðurinn, skuldabréfamarkaðurinn, afleiðumarkaðurinn og markaðir fjárfestingarsjóða.

Markaðurinn skiptist í frumútboðarmarkað (primary market), þar sem ný verðbréf eru gefin út fyrir fyrsta sinn, og annar markaður (secondary market), þar sem verðbréf sem áður hafa verið gefin út eru selt og keypt milli fjárfesta. Verðmyndun byggist á framboði og eftirspurn og fer fram með milliliðum eins og kauphöllum, verðbréfamiðlum og clearing-kerfum sem sjá um greiðslu og uppgjör.

Helstu fjárfestingarleiðir á markaðnum eru hlutabréf (hlutabréf), skuldabréf, afleiður (derivatives) og fjárfestingarsjóðir (sjóðir, t.d. innlendir og erlendir sjóðir). Með þessum tækjum geta fjárfestar tekið mismunandi áhættu- og ávöxtunarmynstur.

Helstu þátttakendur eru einstaklingar fjárfestar, stofnanir (lífeyrissjóðir, fjárfestingarsjóðir og aðrir fjárfestingarleiðir), verðbréfamiðlarar, útgefendur verðbréfa og kaup- og uppgjörshallar. Eftirlit og reglugerð liggur oft hjá sjálfstæðum eftirlitsstofnunum (t.d. fjármálaeftirliti) og öðrum viðeigandi regluverki sem tryggir markaðsöryggi, upplýsinga- og verndarréttindi fjárfesta og heildar traustan rekstur markaðarins. Úrslitið er skilvirkur og opinn markaður sem stuðlar að fjárfestingu, innleiðingu nýrra fjárfestinga og hagvexti.