Dikkatlice

Dikkatlice, Türkçe'de bir zarf olup bir eylemin nasıl yapıldığını belirtir. Anlamı “özenle, dikkatli bir biçimde, dikkatli bir şekilde”dir ve fiillerin önüne gelerek eylemin niteliğini tanımlar. Günlük ve yazılı Türkçe’de sıkça kullanılır.

Köken olarak dikkatli olan sıfatın -ce ekiyle oluşturulan adverbial formudur. Dikkat kökünden türeyen dikkatli, “özenli, dikkat gösteren” anlamındadır; bu sıfatın -ce ekiyle değişerek dikkatlice/ dikkatlice adverbini oluşturduğu kabul edilir. Türkçe’de -ce/-çe adverbial eki, kökün sonundaki ünlüye göre uyum gösterir; dikkatli kökünün son ünlüsü front (i) olduğundan -ce formu kullanılarak dikkatlice elde edilir.

Kullanım açısından dikkatlice, eylemin titizlikle ve ayrıntıya özen gösterilerek yapıldığını vurgular. Resmi yazışmalarda, bilimsel anlatımlarda ve günlük konuşmada geçerlidir. Örnekler: Raporu dikkatlice inceledi. Trafikte dikkatlice sürün. Talimatları dikkatlice okuyun. Dikkatlice dinleyin ifadesi, karşı tarafın söylediklerini tam olarak anlamaya yöneliktir.

İle ilgili olarak dikkat, özen ve farkındalığı öne çıkaran bağlamlarda yaygın olarak kullanılır. Zarf olarak pek çok fiil ile birlikte kullanılabilir ve Türkçe’de eylemin niteliğini belirgin biçimde ifade eder.