Bezpestkowe

Bezpestkowe to termin używany w ogrodnictwie i handlu żywnością do określenia owoców, które mają mało lub wcale nasion. W praktyce odnosi się do odmian uprawnych, które w wyniku hodowli wytwarzają owoce bez nasion lub z bardzo drobnymi pestkami. Beznasionność jest cechą pożądaną przede wszystkim w owocach przeznaczonych do spożycia na świeżą konsumpcję.

Etymologia i zakres użycia: Słowo bezpestkowe pochodzi dosłownie od „bez pestek”. W języku rolniczym i handlowym używa się go także w formach „bez nasion” lub „bezpestkowe odmiany”. Najczęściej dotyczy winogron oraz arbuzów, rzadziej niektórych cytrusów i innych owoców.

Historia i praktyka uprawowa: Koncepcja beznasienności występowała już w starożytności na przykład przy winogronach. Współczesna hodowla beznasiennych winogron rozwinęła się w XIX–XX wieku, prowadząc do powszechnego obrotu odmian takich jak Thompson Seedless (znany również jako Sultanina). Obecnie bezpestkowe odmiany są także rozwijane w uprawach arbuzów i niektórych cytrusów, aby zwiększyć wygodę konsumpcji.

Metody powstawania: Beznasionność powstaje różnymi drogami, m.in. poprzez parthenokarpie (wzrost owocu bez zapłodnienia) oraz indukcję triploidalności, która utrudnia rozwój nasion. Hodowcy stosują także klasyczne metody selekcji i techniki cytogenetyczne, aby utrzymać cechę beznasienności w kolejnych pokoleniach.

Wykorzystanie gospodarcze: Owoce bezpestkowe cieszą się dużym powodzeniem w handlu detalicznym ze względu na wygodę spożycia i często dłuższą trwałość. Wymaga to jednak stałej kontroli cechy oraz odpowiednich praktyk uprawowych.

Zobacz także: parthenokarpia, winogrona beznasienne, rolnictwo precyzyjne.