þarfagreiningu

Þarfagreiningu, oft kennd við needs analysis, er kerfisbundin aðferð til að bera kennsl á þarfir notenda, viðskiptavina eða stofnana og greina bilið milli núverandi lausna og þeirra kröfu sem þarf til að ná markmiðum. Ferlið miðar að því að lýsa vandamálum, aðstæðum og forsendum sem liggja til grundvallar hönnun þjónustu eða vöru.

Uppruni orðsins liggur í þörf—need— og greiningu (analysis). Formið þarfagreiningu er notað til að vísa til rannsóknar á þörfum. Í íslensku samhengi er hún oft notuð í fyrirtækja-, menntunar-, heilsu- og þjónustugeiranum.

Ferlið felur í sér meginskref: skilgreiningu á markmiðum og notendum; gagnaöflun (viðtöl, könnunarspurningalistar, hópviðtöl, skjöl); greiningu upplýsinga og samantekt; forgangsraðningu kröfu og takmarkana; og loks framsetningu kröfulýsingar með forsendum og mögulegum lausnum.

Útkoma þarfagreiningar eru kröfulýsingar, notendasögur og notkunardæmi (notkunarmynstur) sem lýsa hvernig lausnin mætti virka. Þær styðja ákvörðunartöku á þróunarsvæðum og setja fram forsendur og áætlanir fyrir framvinduna.

Notkunarsvið hennar er víðtækt: í stefnumótun fyrirtækja og vöruhönnun, þróun hugbúnaðar, þjónustu- og menntamál, og í opinberri þjónustustjórnun. Hún hjálpar til við að forgangsraða verkefnum og tryggja að endanlegt lausn uppfylli raunverulegar þarfir.

Áskoranir felast í óljósum þörfum, árekstri milli hagsmunaaðila, takmörkuðum gögnum og breytingum sem geta truflað ferlið.