ónæmisbrest

ónæmisbrestur er samheiti yfir vanvirkni í ónæmiskerfi líkamans. Hann veldur aukinni viðnámi gegn sýkingum og getur leitt til endurtekinna eða alvarlegra sýkinga. Nokkrar gerðir ónæmisbrests eru til: primár (fæðilegar, genatengdar) og sekundár (afleiðingar ýmissa þátta).

Primár ónæmisbrestir eru vegna gena og eru oft greindir á barnsaldri. Dæmi eru SCID (severe combined immunodeficiency) og agammaglobulinemia. Sekúndar ónæmisbrestir orsakast af öðrum sjúkdómum eða meðferð sem veikja ónæmiskerfið, til dæmis HIV-veira, langvarandi næringarskortur, krabbameinsmeðferð eða notkun ónæmisbælandi lyfja. Aðrir þættir geta einnig valdið.

Einkenni eru oft endurteknar sýkingar, sérstaklega í öndunarfærum, eyrum, húð eða þörmum, og geta komið með vanþroska hjá börnum. Sumir hafa einnig sjálfsofnæmi eða önnur vandamál sem tengjast ónæmisstjórnun.

Greining felur í sér líkamlegt mat og ítarlegar rannsóknir: blóðprufur til að meta fjölda og starfsemi T- og B-frumna, mælingar á immúnbólglóbulínum (IgG, IgA, IgM), svör við bóluefnum og erfðagreiningu til að staðfesta gerð ónæmisbrests.

Meðferð tekur mið af gerðinni og felur oft í sér að vernda þig gegn sýkingum (forvarnir), meðferð við sýkingum með sýklalyfjum, og sum tilvikum immúnglobúlínskipt (IVIG) eða endurnýjun stofnfrumna/beinmergsmeðferð. Nokkrar gerðir ónæmisbrests eru meðferðarhæfar og sumir lifa eðlilegu lífi með stöðugu læknis eftirliti.