verðstigstjórnun

Verðstigstjórnun er samheiti yfir aðferðir sem miða að því að viðhalda stöðugu verðlagi í hagkerfinu og draga úr verðbólgu og verðbreytingum. Þær aðgerðir miða oft að því að vernda kaupmátt, auka forspá og stuðla að stöðugu fjárfestingarumhverfi fyrir heimili og fyrirtæki. Verðstigstjórnun getur felist í samvinnu peningamálastefnu, fjármálastefnu og reglugerða sem hafa áhrif á verðlag og framleiðslu.

Helstu tæki og aðferðir eru: peningamál, þar sem seðlabankinn beitir stýrivaxtum og markaðsaðgerðum til að hafa áhrif á verðlag og atvinnu; gengisráðstafanir sem hafa áhrif á innfluttan kostnað og verðlag; fjármálastefna með breytingum á skatta-, niðurgreiðslukerfi eða útgjöldum ríkisins til að hafa áhrif á eftirspurn; reglugerðir sem takmarka eða hafa áhrif á verð í nauðsynjum; og aðrar aðferðir sem auka verðleiðni og draga úr óvissu.

Ávinningar og takmarkanir: Stöðugleiki verðlags getur aukið forspá og fjárfestingaröryggi, en misnotkun eða of mikil áhersla á skammtímaverðbólgu getur skipt hagvexti, skapað skort eða misrætti. Mikilvægt er að aðgerðir séu vel veginar, tímabærar og samhæfðar við aðrar efnahagsaðgerðir.

Verðstöðugleiki er oft markmið í peningamálastefnu, oft með verðbólgu-stuðla (inflation targeting), og er metið með vísbendingum eins og CPI og öðrum hagvísum, í samvinnu Seðlabankans og ríkisstjórnarinnar.