verðlagsgögn

Verðlagsgögn eru verð- og verðlagsupplýsingar sem safnað er, unnin og gefin út af opinberum stofnunum og öðrum traustum aðilum til að lýsa þróun verðlags í hagkerfinu. Þau mynda grunn að verðbólgumælingu, kaupmætti og almennri verðþróun og eru mikilvægt tæki fyrir peningastefnu, samningagerð og rannsóknir.

Helstu gerðir verðlagsgagna innihalda neysluverðlagsvísitala (verðbreytingar fyrir neysluvörur og þjónustu), framleiðsluverð, inn- og útflutningsverðlag og húsnæðisverð eða leiga. Gögnin eru oft aðgengileg sem tímaraðir (mánuðir eða kvartalar) og hægt er að nálgast þau eftir vöruflokkum, landshlutum og öðrum breytum.

Söfnun, úrvinnsla og birting fara fram samkvæmt aðferðafræði sem fylgir alþjóðlegum stöðlum. Helstu birgjar verðlagsgagna á Íslandi eru Hagstofa Íslands og Seðlabanki Íslands. Gögnin eru endurskoðuð reglulega og kunna að breytast í endurskoðunum.

Gagnanotkun er víðtæk: notuð til að mæla verðbólgu og verðlagsbreytingar, styðja ákvörðunum í peningamálum, kaupmáttarbreytingar, ákvarðanir varðandi launagreiningar, auk vísindarannsókna og stefnumótunar. Aðgengi að verðlagsgögnum er almennt í boði fyrir almenning á vefsíðum Hagstofu Íslands og Seðlabankans, oft sem CSV eða Excel skrá með lýsingum á mælingaraðferðum.