utrwalony

Utrwalony to polski przymiotnik oznaczający, że coś zostało utrwalone — fizycznie zarejestrowane, zachowane w trwałej formie lub ustanowione w sposób niezmienny. Słowo odnosi się zarówno do materialnych nośników (np. zapisów, inskrypcji, monumentów), jak i do niematerialnych treści (np. faktów, wspomnień, tradycji, norm prawnych).

Etymologia i formy: wywodzi się od czasownika utrwalić; formująca sufiksacja -ony tworzy przymiotnik wskazujący na rezultat procesu utrwalenia. W użytku codziennym przymiotnik ten często występuje w sensie dosłownym lub przenośnym; w tekstach oficjalnych pojawia się w znaczeniu "zapisany, ustanowiony w sposób trwały".

Zakres użycia: w sensie dosłownym może opisywać materiały, które zostały utrwalone na trwałe, np. inskrypcje utrwalone na kamieniu lub metalu. W sensie przenośnym – wspomnienia i fakty, które zostały utrwalone w pamięci, oraz normy prawne lub tradycje, które stały się obowiązujące w sposób niezmienny. Przykłady: "utrwalony w kamieniu zapis", "utrwalona tradycja rodu", "utrwalony w prawie zapis".

Uwagi: utrwalony bywa używany także w sensie "trwały" lub "pewny", jednak w niektórych kontekstach lepiej dobrać inne sformułowania, np. "utrwalony w prawie" czy "utrwalona tradycja", aby oddać właściwy zakres znaczeniowy.