upplýsingavinnsla

Upplýsingavinnsla er ferli sem umbreytir hráum gögnum í merkingarbærar upplýsingar með aðferðum upplýsingakerfa, tækni og reglum. Ferlið felur í sér að safna gögnum, hreinsa þau, umbreyta þeim, geyma þau á markvissan hátt og kynna niðurstöður fyrir notendum eða kerfum. Markmiðið er að gera gögnin aðgengilegri og gagnlegri fyrir ákvarðanatöku og þekkingaruppbyggingu.

Upplýsingavinnsla nær yfir fjölbreytt svið. Í tölvu- og gagnavinnslu snýr hún að gagnasöfnun, geymslu, úrvinnslu og framsetningu gagna í gagnagrunnum og þjónustukerfum. Hún liggur til grundvallar gagnagreiningu, öryggi gagna, stjórnkerfum og persónuvernd, og hún er kjarninn í mörgum tækni- og vísindagreinum.

Saga og hugarfar: kenningar um upplýsingavinnslu hafa uppruna í sálfræði sem hugmyndir um skynjun, úrvinnslu, geymslu og endurheimt upplýsinga. Með tímanum þróuðust vélrænar aðferðir og tölvu- og gagnagrunnakerfi sem framkvæma þessi skref í rauntíma eða í batch-úrvinnslu.

Aðferðir og tól: algengar aðferðir fela í sér ETL-ferli (extracted, transformed, loaded), þrif gagna, umbreytingu gagna, geymslu í gagnagrunnum og framsetningu fyrir notendur. Í gagnagreiningu og vélanámi eru nýttar aðferðir til að afla innsæis og styðja ákvarðanir. Kerfi og tól tengjast oft gagnagrunnakerfum, gagnastraumum og skýlausnum sem auðvelda samþættingu gagna.

Áskoranir: gæði gagna, persónuvernd, öryggi, samræmi kerfa og breytingar á tækni. Rétt notkun gagna og ábyrgð í rekstri eru einnig lykilatriði.