ujawnianie

Ujawnianie to rzeczownik wywodzący się od czasownika ujawniać i oznaczający akt upublicznienia lub ujawnienia informacji, faktów lub danych, które wcześniej były ukryte, poufne lub niejawne. Proces ten może mieć charakter dobrowolny, wynikający z decyzji podmiotu, lub mieć związek z obowiązkiem prawnym lub regulacyjnym. Ujawnienie może dotyczyć różnych sfer życia, od prywatnych danych po materiały o znaczeniu publicznym.

Etymologia terminu wskazuje na bliskość z pojęciem jawności (bycia otwartym, dostępnym). Czasownik ujawniać powstał z wyrazu jawny, a prefiks u- sugeruje dokonanie czynności. W języku polskim wyrazy pokrewne to ujawnienie, jawność, transparentność; w praktyce używa się ich w zależności od kontekstu.

W praktyce słowo to występuje w różnych obszarach. W mediach i polityce ujawnianie dotyczy publikowania wyników śledztw, ujawniania nieprawidłowości czy informacji wcześniej poufnych. W sferze biznesu i administracji chodzi o udostępnianie danych finansowych, raportów czy informacji o decyzjach. W prawie i ochronie danych ujawnienie może oznaczać udostępnienie danych osobowych zgodnie z przepisami, przy zachowaniu odpowiednich zasad prywatności i ochrony danych.

Aspekty prawne i etyczne wiążą się z równoważeniem przejrzystości i interesów publicznych z prawem do prywatności, bezpieczeństwem oraz możliwym szkodliwym skutkiem ujawnienia. W kontekście sygnalizowania nieprawidłowości, ujawnianie może być chronione prawnie jako forma whistleblowing, pod pewnymi warunkami.

Zobacz także: jawność, transparentność, ujawnienie danych, ochrona prywatności.