tækjabúnað

Tækjabúnaður er heitið yfir þann búnað sem notaður er til að framkvæma verk eða framleiðslu. Hann nær yfir handverkfæri, vélar, mælingar- og prófunarbúnað og öryggisbbúnað. Tækjabúnaður er notaður í mörgum geirum eins og iðnaði, byggingariðnaði, landbúnaði, vísindum og læknisfræði, sem og í heimilisnotkun. Hann getur verið einfaldur og handknúinn eða háþróaður og vélknúinn með rafmagni og stjórntækjum.

Flokkun tækjabúnaðar byggist gjarnan á fjórum meginflokkum: handverkfæri til handavinnu, vélar og framleiðslutæki, mælingar- og prófunarbúnaður til nákvæmni og gæðastjórnunar, og öryggisbúnaður til verndar starfsfólks. Dæmi um handverkfæri eru hamrar og skrúfjárn; um vélar og framleiðslutæki, snúvélar og fræsivélar; um mælingabúnað, mælir og mælingar-kerfi; og um öryggisbúnað, hlífðarföt, hjálmar og öryggisgleraugu.

Val tækjabúnaðar snúist um verk-, rekni­leika, afköst og orkuframleiðslu. Mikilvægt er að velja búnað sem uppfyllir kröfur verksins, sé áreiðanlegur og orkunotkun hagkvæm. Reglulegt viðhald er nauðsynlegt til að viðhalda nákvæmni og öryggi. Góð rekjanleiki krefst skráningar um eignir, notkun og viðhald.

Reglur og staðlar: Tækjabúnaður þarf að uppfylla öryggis- og gæðakröfur sem settar eru af viðeigandi stofnunum og oft bera búnaðinn CE-merki. Í Íslandi og EES-svæðinu er regluverk Evrópusambandsins beitt í samræmi. Nýjustu þróanir hafa haft áhrif á tækjabúnað með aukinni notkun gervigreindar, IoT-kerfum og sjálfvirkni sem endurspegluð er í hönnun, rekstri og viðhaldi.

---