szopki

Szopki, w języku polskim szopki bożonarodzeniowe, są tradycyjnymi polskimi scenami Narodzenia Jezusa. Zwykle przedstawiają stajenkę z Maryją, Józefem i Dzieciątkiem, a także pasterzy, Trzech Króli i zwierzęta. Często tło sceny stanowi wyobrażone pejzaże lub architektoniczne elementy, a całość może być bogato ozdobiona, oświetlona i wyposażona w ruchome części. Szopki to nie tylko dekoracja domu, lecz również element obrzędowy towarzyszący adwentowi i Bożemu Narodzeniu, występujący w różnych regionach Polski.

Najbardziej znaną odmianą jest szopka krakowska, charakteryzująca się monumentalną, architektonicznie złożoną sceną. Wynika ona z połączenia tradycji ludowej z motywami miejskiego krajobrazu Krakowa, często z wysokimi wieżami, kopułami i licznymi detalami. Szopki krakowskie są tworzone z lekkich materiałów, takich jak tektura, drewno, papier-mâché czy folie, a ich powierzchnie bywają malowane, gildowane i iluminowane. Współczesne wersje bywają także satyryczne lub aktualizowane o motywy współczesne, odwołujące się do popkultury. Tradycja szopki krakowskiej została uznana przez UNESCO jako część dziedzictwa kulturowego (niemalowana na przestrzeni czasu, istotna dla tożsamości regionu).

W praktyce szopki tworzy się w domach, pracowniach, szkołach i ośrodkach kultury. W Krakowie corocznie organizowane są wystawy i konkursy na najpiękniejszą szopkę, a tradycja ta pozostaje żywa także dzięki rodzinnej i edukacyjnej kontynuacji.