steroidlerle

Steroidler, dört halkalı, hidrokarbonlu bir temel yapıya sahip biyolojik olarak önemli organik bileşikler sınıfını ifade eder. Bu yapı, siklopentano-perhidrofenanthren adı verilen kararlı bir temel sistemden oluşur ve çeşitli fonksiyonel grupların eklenmesiyle farklı biyolojik roller üstlenir. Steroidler hem doğal olarak hücrelerde bulunur hem de ilaç olarak sentezlenebilir.

Genel olarak iki ana kategoriye ayrılır: steroid hormonları ve anabolik‑androjenik steroidler (AAS). Steroid hormonları arasında kortikosteroidler (iltihabı ve metabolizmayı düzenleyenler) ile seks hormonları (androjenler, östrojenler, progesteron) bulunur. Anabolik steroidler ise kas kütlesini artırmaya yönelik olarak kullanılır ve bazı tıbbi durumlarda da kontrollü biçimde reçete edilebilir.

Kullanım alanları geniştir: tıbbi olarak inflamasyonu azaltmak ve bağışıklık yanıtını modüle etmek için glukokortikoidler; hormon eksikliklerinin replasmanı; bazı kanser tedavilerinde destekleyici rol. Spor dünyasında ise doping amacıyla aşırı ve yasa dışı kullanımları bulunmaktadır; bu kullanımlar uluslararası düzeyde sıkı kurallarla kontrol edilir.

Yan etkiler ve riskler önemli ölçüdedir. Uzun süreli veya yüksek dozda kullanım adrenal baskılanma, kemik yoğunluğunun azalması, kilo değişiklikleri, hipertansiyon ve lipid dengesizlikleri görülebilir. Özellikle bazı AAS’lar karaciğer hasarı, ruhsal etkiler ve bağımlılık riskini artırabilir. Bu nedenle steroidlerin kullanımı, doktor gözetiminde ve yasal düzenlemelere uygun olmalıdır.