rezervlar

Rezervlar — kelajakdagi ehtiyojlar uchun ajratilgan, saqlanadigan resurslar, moliyaviy mablag‘lar yoki boshqa aktivlar to‘plami. Ular bozor barqarorligini saqlash, favqulodda vaziyatlarda xavf-xatarlarni kamaytirish, iqtisodiy siyosatni qo‘llab-quvvatlash kabi maqsadlarda ishlatiladi. Rezervlar turli shakllarda bo‘lib, davlatlar, markaziy banklar yoki korxonalar tomonidan boshqariladi.

Rezervlar xilma-xil bo‘lgan bo‘lib, asosan uch toifa orqali tasniflanadi. Moliyaviy rezervlar odatda valyuta zaxiralari va oltin saqlanishini o‘z ichiga oladi, bu markaziy banklar tomonidan valyuta kursini boshqarish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash uchun ishlatiladi. Stratejik rezervlar iqtisodiy xavfsizlik uchun muhim bo‘lgan mahsulotlar bo‘yicha saqlanadi, xususan neft yoki oziq-ovqat zaxiralari. Tabiiy resurslar sohasidagi rezervlar esa geologik jihatdan aniqlangan, hozirgi Texnologiya bilan iqtisodiy jihatdan foydalana olish mumkin deb hisoblangan resurslarni ifodalaydi; resurslar va rezervlar atamalari ba’zi hollarda bir-biridan farq qiladi: zaxira hozirda iqtisodiy jihatdan foydalana olinadigan deyilsa, resurslar kengroq taxminiy potentsialni o‘z ichiga oladi.

Boshqaruv va natijalar. Rezervlar ko‘pincha davlat byudjeti, moliya siyosati va energetika strategiyalari orasida markaziy o‘rin tutadi. Xalqaro amaliyotda zaxira hajmi, tarkibi va oshkor qilinishi iqtisodiy xavfsizlikning muhim omili sifatida ko‘riladi. Misol uchun, Amerikada Strategik Neft Zaxiralari 1970-yillarda tashkil etilgan va bozorlardagi narxlarni barqarorlashtirishga qaratilgan vosita hisoblanadi.

Xulosa. Rezervlar iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlovchi, favqulodda holatlarda qo‘llaniladigan muhim manba bo‘lib, ularning aniqligi, o‘lchovi va boshqaruvi siyosiy hamda texnologik rivojlanish bilan chambarchas bog‘liq.