predispozitën

Predispozita është një term që përshkruan lehtësimin ose rritjen e probabilitetit për të zhvilluar një gjendje ose sëmundje, bazuar në faktorë gjenetikë, mjedisorë dhe stilin e jetesës. Ajo nuk është një parashikim i saktë; një predispozitë mund të rrisë rrezikun, por zhvillimi i sëmundjes varet nga ndërveprimi i shumë faktorëve dhe nga rastësia.

Faktorët kryesorë përfshijnë predispozitën gjenetike (variante të shumta që kontribuojnë në risk), histori familjare, ekspozimet ambientale dhe mënyrën e jetesës (duhan, ushqim, aktivitet fizik). Gjithashtu mosha dhe gjinia mund të ndikojnë në gjendje të caktuara.

Përparësia e predispozitës është se mund të indirikohet me parandalimin ose zbulimin e hershëm. Një person me predispozitë për diabet tip 2 ose sëmundje kardiovaskulare mund të planifikojë një mënyrë jetese më të shëndetshme dhe mbikëqyrje mjekësore për të zvogëluar rrezikun.

Vlerësimi mund të përfshijë historinë familjare dhe, në disa raste, teste gjenetike ose vlerësime poligenike të rrezikut. Megjithatë, kufizimet dhe vlera klinike janë të ndryshme; këshillimi gjenetik shpesh është i dobishëm.

Në praktikë, menaxhimi i predispozitës zakonisht përfshin mënyrën e jetesës, mbikëqyrje mjekësore dhe masat për menaxhimin e faktorëve të rrezikut. Predispozita është një gjendje probabil, jo një parashikim i sigurt.