powielaniu

Powielanie to proces tworzenia kopii lub bardzo podobnych egzemplarzy danego przedmiotu, informacji lub organizmu. Pojęcie używane jest w wielu dziedzinach, od kopiowania materiałów po odtwarzanie danych, a także w biologii i medycynie. Etymologicznie wywodzi się od czasownika powielać, z sufiksem -anie tworzącego nazwę procesu.

W biologii powielanie obejmuje procesy prowadzące do powstania kopii informacji genetycznej lub komórek. W mitozie powstają dwie identyczne komórki, co jest przykładem powielania materiału genetycznego w organizmie. W kontekście biotechnologii i klonowania powielanie może dotyczyć tworzenia organizmów lub tkanek o bardzo zbliżonej genetyce do źródła.

W informatyce powielanie obejmuje kopiowanie plików i danych, tworzenie kopii zapasowych oraz replikację baz danych między serwerami. W praktyce rozróżnia się duplikowanie (pojedyncze kopie) od replikacji (utrzymywanie identycznych kopii w wielu lokalizacjach). Powielanie danych może być synchroniczne lub asynchroniczne, z różnymi wymaganiami dotyczącymi integralności i czasu przyrostu.

W sferze kultury i prawa autorskiego powielanie to tworzenie kopii utworów chronionych prawem autorskim. Regulują to licencje, prawa do prywatnego użytku oraz zasady dozwolonego użytku. W praktyce oznacza to, że zapewnienie dostępu do kopii wiąże się z kwestiami praw autorskich, ochrony własności intelektualnej i odpowiedzialności za naruszenia. Powielanie jest więc uniwersalnym, lecz różnorodnie regulowanym pojęciem w różnych kontekstach.